Antimicrobiële resistentie (AMR)
Antimicrobiële resistentie (AMR) betekent dat micro-organismen ongevoelig worden voor antimicrobiële middelen (zoals antibiotica), die bedoeld zijn om infecties te behandelen. Hierdoor werken deze middelen minder goed of soms helemaal niet meer. Voorbeelden van micro-organismen zijn bacteriën, virussen, schimmels of parasieten.
Hoe ontstaat AMR?
Het verkeerd of overmatig gebruik van antimicrobiële middelen bij mensen, dieren en planten zijn de belangrijkste oorzaken van de ontwikkeling van resistente micro-organismen. Voorbeelden zijn:
- Als een middel te vaak wordt gebruikt, beschermen de micro-organismen zich tegen het middel.
- Een verkeerde dosering of te korte behandelduur van antibiotica.
- Het gebruik van antibiotica zonder dat dit noodzakelijk is.
- Bij een infectie kunnen vanaf het begin resistente bacteriën aanwezig zijn. Deze worden niet gedood door het antibioticum en kunnen zich daardoor verder vermenigvuldigen.
Door deze factoren krijgen micro-organismen de kans zich aan te passen en resistent te worden.
Waarom is AMR een groot probleem?
AMR vormt een groeiend probleem voor de gezondheidszorg:
- Iedereen kan te maken krijgen met resistentie.
- Steeds meer bacteriën zijn ongevoelig voor behandeling, waardoor in de toekomst een infectie, die nu goed te behandelen is, zoals een blaasontsteking of een wondje, ernstiger verloopt of zelfs niet meer te behandelen is.
- Zonder effectieve antimicrobiële middelen komen ook complexe medische ingrepen, zoals operaties en chemotherapie, onder druk te staan.
- Zorgkosten stijgen.
- Er worden bijna geen nieuwe antibiotica ontwikkeld.
Voor wie is AMR een risico?
Iedereen kan drager worden van een resistent micro-organisme. Meestal worden mensen hier niet ziek van. Het risico is groter voor mensen met een verminderde weerstand, zoals patiënten/cliënten in zorginstellingen. Zij hebben meer kans op een ernstige infectie. Als deze wordt veroorzaakt door resistente micro-organismen, werkt de gebruikelijke behandeling niet en moet gezocht worden naar een passend alternatief. Goede infectiepreventie is daarom ontzettend belangrijk om verspreiding van resistente micro-organismen tegen te gaan.
Wat kunnen we doen tegen AMR?
Het tegengaan van AMR vraagt om een gezamenlijke aanpak:
- Zorgvuldig gebruik van antibiotica (antimicrobial stewardship).
- Goede infectiepreventie, zodat (verspreiding van) infecties worden voorkomen.
- Samenwerking tussen zorgsectoren, van ziekenhuis tot langdurige zorg en eerstelijn.
- Bewustwording en scholing van zorgprofessionals én patiënten.
